RTZ

Racjonalna terapia zachowania – jest to model samopomocyrtz zaliczany do nurtu terapii behawioralno-poznawczej. RTZ opiera się na założeniu, że przekonania – wszystko to, co myślimy, wywołuje pewne emocje, które z kolei kierują naszym zachowaniem. Natomiast zachowanie, poprzez fizjologiczny „feedback”, wtórnie wpływa na sposób myślenia (przekonania), tworząc w ten sposób błędne koło myśli, emocji i zachowań.

Zjawisko to, samo w sobie, nie musi być niczym złym. Problem jednak pojawia się wtedy, gdy prowadzi do dysfunkcjonalnych zachowań. Jeśli np. uważasz, że sport to zdrowie (przekonanie), wówczas na samą myśl o nadchodzącym treningu czujesz radość i podniecenie (emocje), podczas ćwiczeń (zachowanie) wydzielają się endorfiny (fizjologia), co poprawia samopoczucie i utwierdza cię w przekonaniu, ze sport to zdrowie.

Jeśli natomiast twoim przekonaniem jest to, że jakakolwiek forma aktywności fizycznej jest całkowicie zbędna i niepotrzebnie męcząca, sam pomysł, aby trochę się poruszać wywołuje zniechęcenie i frustrację (emocje). W takim przypadku prawdopodobnie nie zdecydujesz się na trening, a nawet jeśli, mordercze forsowanie się (zachowanie) wywoła odczucie zmęczenia i rezygnacji (fizjologia). Tak czy inaczej znów utwierdzisz się w przekonaniu, ze bieganie ma sens tylko wtedy, kiedy ucieka ostatni tramwaj.

Jak rozpoznać dysfunkcjonalne przekonanie?

W tym celu została stworzona pięcioetapowa skala oceny:

Czy to przekonanie:

1. Pozwala mi chronić życie i zdrowie?

2. Ułatwia mi osiąganie bliższych i dalszych celów?

3. Pomaga mi rozwiązywać konflikty, albo unikać ich powstawania?

4. Umożliwia mi czuć się tak, jak chcę się czuć?

5. Ma oparcie na faktach?

Jeżeli odpowiedzi negatywnych jest więcej niż twierdzących, wówczas wiadomo, że mamy do czynienia z przekonaniem dysfunkcjonalnym. Rozpoznanie jest pierwszym krokiem do zmiany. Kolejne etapy poświęcone są tworzeniu nowych, funkcjonalnych i zdrowych przekonań.

Więcej o ograniczających przekonaniach i ich zmianie przeczytasz >>tu<<.