Ranne ptaszki – nocne Marki

Kim jesteś?

Lubisz wstawać rano, koło 5-6, zanim jeszcze świat się obudzi, żeby w spokoju przygotować się do swoich codziennych zajęć?

A może raczej zwlekasz się najpóźniej jak możesz, często rezygnując z dodatkowego czasu na poranny prysznic czy śniadanie, a najchętniej wyłączyłbyś budzik i przewrócił się na drugą stronę?

Czy wieczorem, kiedy zaczyna się  nocne życie marzysz tylko o tym, aby w spokoju przygotować się do snu i raczej męczą cię nocne rozrywki?

Czy może dopiero kiedy słońce zachodzi nabierasz energii do działania, pracy, nauki i wszystkich tych rzeczy, na które w trakcie dnia byłeś zbyt zmęczony?

W naszej kulturze jesteśmy przyzwyczajeni, a nawet zmuszani do porannego wstawania. Szkoła, praca, cokolwiek chcemy załatwić, raczej dzieje się to w dzień, więc warto wcześnie wstać, a wylegiwanie się do południa kojarzy się z lenistwem i marnotrawieniem czasu.

Niestety badania naukowe bezwzględnie pokazują, że nie każdemu służy poranne wstawanie. Ludzie dzielą się na tzw. chronotyp poranny i wieczorny.

Ci o chronotypie porannym – faktycznie lubią wstawać wcześnie i dość szybko się rozbudzają. Potrzebują ok godziny, by być w pełni sprawnymi fizycznie i intelektualnie. Dużo szybciej też osiągają spadki koncentracji, bo w okolicach godz. 20-21 ich umysł nie jest już tak aktywny i raczej nie powinni wykonywać zadań wymagających intensywnego skupienia.

Osoby o chronotypie wieczornym natomiast nie powinni wcześnie wstawać i potrzebują dużo więcej czasu na rozruch (ok 2-4 godziny od wstania). Dlatego najbardziej wymagające zadania często zostawiają sobie na wieczór lub noc i wtedy najlepiej funkcjonują.

Za funkcjonowanie cirkadialne odpowiadają oscylatory okołodobowe – mechanizmu w naszym organizmie, które kontrolują poziom ciśnienia, glukozy we krwi itp., co przekłada się na funkcjonowanie w trakcie dnia.

Wbrew ogólnej opinii, nie jest to coś co możemy zmienić. Każdy nocny marek może co prawda przyzwyczaić się do wczesnego wstawania, natomiast nie przestawi swojego organizmu tak, aby w godzinach porannych funkcjonował tak dobrze jak w wieczornych. Podobnie z rannymi ptaszkami, mogą posiedzieć dłużej lub zarwać nockę, ale jeżeli chcę w ten sposób nadrobić zaległe projekty, albo trasę prowadząc auto, to zdecydowanie odradzałbym takie posunięcia.

Możemy przestawić swój zegar biologiczny (godzina wstawania, rytmy  okołodobowe), ale nie możemy przestawić chronotypu. Dlatego osobom, które chcą nauczyć się jak najlepiej zarządzać swoją efektywnością, zaleca się aby tak dopasowały swoje funkcjonowanie w trakcie dnia, aby było zgodne z chronotypem.

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *